Prioriteiten en indicatoren

Prioriteiten
  • Uitvoeringsprogramma Rotterdam Vitale stad 2016-2020
    • Gezond gewicht: bewegen, voeding en terugdringen Diabetes 2
    • Rookvrije Generatie
    • Psychische gezondheid
    • Veilig en gezond in de stad: Gezondheidsbescherming
    • E-Publieke gezondheid en innovatie: digitale techniek en -dienstverlening voor gezond en actief leven
    • Samenwerking zorgverzekeraars
  • Toezicht kinderopvang
  • Bestrijding Bijzondere Resistente Micro-organismen
  • Bijdragen aan de invoering van de Omgevingswet
  • Anticonceptie voor kwetsbare ouders
  • Centrum Seksueel Geweld
  • Rotterdam Aidsvrij in 2030
  • Prostitutiebeleid
Toelichting prioriteiten
Uitvoeringsprogramma Rotterdam Vitale stad 2016-2020

In 2016 heeft de gemeenteraad de beleidsnota Publieke Gezondheid Rotterdam Vitale Stad 2016-2020 vastgesteld. Met dit document volgt de gemeente de landelijke nota Volksgezondheid van december 2015. De manier waarop de gemeente de eigen nota gaat uitvoeren is beschreven in het uitvoeringsprogramma Rotterdam Vitale Stad.

In Rotterdam is de grootste gezondheidswinst te behalen door gezonder gedrag en een betere luchtkwaliteit. De focus ligt op gezond gewicht, terugdringing van diabetes type 2 (hierna: DM2), psychische en seksuele gezondheid, minder roken en alcoholgebruik en het tegengaan van drugsgebruik. Ook zet de gemeente in op haar wettelijke beschermingstaken (zoals infectieziektebestrijding), een betere luchtkwaliteit en minder beginnende gehoorschade. Buiten het gezondheidsdomein, maar heel belangrijk voor gezondheidswinst, is de investering in het opleidingsniveau en de inkomenspositie van Rotterdammers.

Diverse acties uit verschillende programma’s dragen direct en indirect bij aan een gezonder en vitaler Rotterdam. Voorbeelden zijn Lekker Fit!, Kom op naar Buiten! het Beleidskader Jeugd 2015-2020 Rotterdam Groeit en het Fietsplan 2016-2018.

Gezond gewicht: bewegen, voeding en terugdringen Diabetes 2

De gemeente zet in op preventie en op bevordering van gezond gedrag. De gemeente stimuleert specifiek gezonde initiatieven op het werk, op school, bij sport en recreatie, en maakt deze initiatieven zichtbaar. Er komen gerichte campagnes en een aanbodscan voor kantines om gezond gedrag te bevorderen. In het verlengde van de Sportnota 2017+ start de gemeente met een aanpak om bewegen in de dagelijkse routine te integreren. Onderdeel is de stimulans van het gebruik van de fiets, ook onder de eigen medewerkers en in de eigen organisatie. De gemeente koopt gezond in waar dat mogelijk is en beoordeelt het inkoop- en subsidiebeleid op het aspect gezondheid. Ook doet de gemeente pogingen om bij evenementen de kindermarketing te minimaliseren. Ouderen hebben bijzondere aandacht; er wordt bijvoorbeeld onderzocht hoe Rotterdammers in de dagelijkse praktijk meer aandacht kunnen besteden aan gezonde voeding en aan het voorkomen van ondervoeding.

Rookvrije Generatie

De gemeente zet het partnerschap voort met de Alliantie Nederland Rookvrij. Om een rookvrije omgeving te bevorderen zet de gemeente samen met partners als de Hartstichting en het Longfonds in op rookvrije plekken waar veel kinderen komen. Hierbij is te denken aan handhaving op een rookvrije kinderopvang, rookvrije speeltuinen en kinderboerderijen en het rookvrij maken van sportvelden en schoolpleinen.
Daarnaast is er in het programma Stevige Start en met voortzetting van de jaarlijkse regionale acties in het kader van Stoptober bijzondere aandacht voor het bevorderen van niet roken door (toekomstige) ouders.

Psychische gezondheid

De aanpak van depressie is het speerpunt in de bevordering van de psychische gezondheid. De gemeente gaat in 2018 in gesprek met verschillende Rotterdamse partners over een Rotterdamse depressiedeal. Rotterdamse professionals die in dienst zijn bij de gemeente of bij gecontracteerde partijen, krijgen een training in de signalering en het bespreken van depressieve klachten, en in het beschikbare aanbod voor deze klachten. Met de zorgverzekeraars wil de gemeente een betere samenwerking bereiken, en een betere signalering en doorverwijzing tussen het sociale en het medische domein.

De gemeente sluit aan bij de landelijke VWS-campagne ‘Omgaan met depressie’ met als doel de drempel om over depressie te praten te verlagen.

Veilig en gezond in de stad: Gezondheidsbescherming

De komende periode richt de gemeente zich op de gezondheidsbescherming met drie soorten acties: het voorkomen van beginnende gehoorschade, een schonere lucht en een excellente uitvoering van reguliere en wettelijke taken. De gemeente houdt de kwaliteit van haar werkzaamheden op niveau door te voldoen aan ISO-certificering en door audits te houden.

De gemeente zet in op het voorkomen van beginnende gehoorschade, door inwoners meer bewust te maken van risico’s en maatregelen die zij zelf kunnen nemen. De gemeente sluit vanaf 2018 aan bij landelijke voorlichting gericht op kinderen, jongeren en ouders, met de campagne ‘I love my ears’ en bij de herziene richtlijn ‘Vroege opsporing gehoorstoornissen’. De gemeente stimuleert organisatoren van evenementen om maatregelen te nemen die bezoekers beschermen tegen hoge geluidsniveaus. Ook onderzoekt de gemeente mogelijkheden om gehoorschade op te nemen in het evenementenbeleid.

De gemeente zet in op een afname met 40 procent van roetuitstoot door het verkeer, ten opzichte van 2014. De ingestelde milieuzone en andere maatregelen, zoals meer elektrisch vervoer en afspraken met de transportsector over een emissievrije stadslogistiek in 2020, dragen eveneens bij aan een betere luchtkwaliteit. Met het Integraal Huisvestingsplan en het programma Frisse Scholen verhoogt de gemeente de kwaliteit van het binnenmilieu van schoolgebouwen.

E-Publieke gezondheid en innovatie: digitale techniek en –dienstverlening voor gezond en actief leven

De gemeente stimuleert het gebruik van e-health en thuistechnologie, zodat Rotterdammers kunnen zorgdragen voor hun eigen gezondheid. De gemeente promoot goede toepassingen en ontwikkelt samen met het Platform voor de informatiesamenleving (ECP), VWS en andere gemeenten hiervoor een strategie. Ook bieden de gemeente en de Life Science & Health Hub een locatie en een programma aan voor bedrijven, kennis- onderwijs- en zorginstellingen om antwoorden te zoeken op maatschappelijke vraagstukken waarbij e-health en technologie een oplossing kunnen bieden.
Daarnaast verbetert de gemeente de informatievoorziening en de vindbaarheid van de informatie. Een begin is de eigen websites en de inrichting van één digitaal portaal voor meldpunten zoals die voor personen met verward gedrag, voor verborgen vrouwen en voor het tegengaan van sociaal isolement.

Samenwerking zorgverzekeraars

Aan de hand van een jaarlijkse agenda vergroten de zorgverzekeraars en de gemeente de vitaliteit van Rotterdam. De samenwerking is vastgelegd in convenanten. Deze lopen tot eind 2017 en 2018. De gemeente Rotterdam wil die convenanten graag verlengen. Het convenant met zorgverzekeraar VGZ is van belang voor het collectief contract voor mensen met een laag inkomen. Mensen met een lage sociale positie hebben vaak een ongezonde leefstijl. In 2018 wordt vanuit het convenant met VGZ ingezet op diabetes (programma Keer Diabetes2 Om), op het verbinden van beweegzorg met beweegaanbod in de wijk (Back to Move) en op de doelgroep die langdurig GGZ-zorg gebruikt. Het convenant met Zilveren Kruis moet de samenwerking verbeteren tussen bijvoorbeeld de huisartsen en wijkteams. Doel is een efficiënt en duurzaam stelsel van zorg en ondersteuning, met afgestemde ondersteuning en zorg vanuit Wet maatschappelijke ondersteuning, Zorgverzekeringswet en Wet langdurige zorg.

Toezicht Kinderopvang

De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor het toezicht op de kwaliteit van de kinderopvangvoorzieningen. Daarom inspecteert de gemeente Rotterdam jaarlijks alle locaties kinderopvang en verricht ze overige inspecties, waaronder inspecties bij nieuwe voorzieningen. Jaarlijks rapporteert de gemeente voor 1 juli aan de gemeenteraad: www.waarstaatjegemeente.nl.

Voor het toezicht op de kinderopvang geldt vanaf 2018 aangepaste wetgeving voor het Nieuwe Toezicht. Nieuw is de beoordeling van meer toezicht-items, waaronder een taaleis en een verplichte coaching on the job voor medewerkers. Dit betekent dat er in 2018 incidenteel budget nodig is, en in de jaren daarna extra budget. Het Rijk stort hiervoor vanaf 2018 € 0,7 mlj incidenteel en € 1.7 mlj structureel extra in het Gemeentefonds.

Bestrijding bijzondere Resistente Micro Organismen

Door overmatig gebruik van antibiotica ontstaat er de laatste jaren bij veel micro-organismen resistentie tegen de meest gangbare behandelmethoden. Hierdoor zijn behandelingen complexer geworden en in sommige gevallen zelfs niet meer mogelijk. De gemeente bereidt zich voor op deze ontwikkelingen met een digitaal meldpunt. Behandelaars melden bij dit meldpunt uitbraken van bijzondere bacteriën in hun instelling. Door deze meldingen te delen met aangesloten ketenpartners, kunnen andere instellingen tijdig passende maatregelen nemen om verspreiding te voorkomen.

Rotterdam-Rijnmond is een van de regio’s dat een zorgnetwerk antibioticaresistentie heeft; door intensieve samenwerking wordt verspreiding van de bijzondere resistente micro-organismen zoveel mogelijk voorkomen. De regio Rotterdam Rijnmond doet mee met het landelijk onderzoek naar resistente bacteriën in verpleeghuizen. De GGD vraagt subsidie aan voor een app voor GGD’en, verpleeghuizen en labs om de onderlinge communicatie te bevorderen. Ook komt er een subsidieaanvraag voor verbetering van antibiotica-stewardship in verpleeghuizen in de regio’s Rotterdam-Rijnmond en Zuid-Holland-Zuid.

Bijdragen aan de invoering van de Omgevingswet

In 2020 treedt de Omgevingswet in werking. Deze wet vereenvoudigt en bundelt 26 wetten en 120 AMVB’s (algemene maatregelen van bestuur) op het gebied van de leefomgeving.
De meest wezenlijke veranderingen zijn verwoord in de volgende maatschappelijke doelen:

  • meer integratie van plannen en toetsingskaders
  • meer van participatie en co- creatie
  • eenvoudiger en snellere besluitvorming
  • grotere bestuurlijke afwegingsruimte op lokaal niveau

De gemeente en haar ketenpartners moeten op veel terreinen veranderingen en aanpassingen realiseren om de maatschappelijke doelen te realiseren. De gemeente onderneemt daartoe pilots, zoals de pilot Laagfrequent geluid, de pilot Milieu Gezondheidsrisico indicator (MGR) en de pilot gezondheidsdata. De pilots moeten de gevolgen van de nieuwe wet in beeld brengen en laten zien hoe de gemeente daarmee moet omgaan. Er is nauwe samenwerking met partijen om ook de beoogde veilige en gezonde fysieke leefomgeving te realiseren, met ruimte voor lokale afwegingen. Gezondheid is een evenwichtige en rechtvaardige wegingsfactor in het omgevingsbeleid.

Anticonceptie voor kwetsbare ouders

Het doel van het project anticonceptie voor kwetsbare ouders is voorkomen dat kwetsbare ouders te maken krijgen met ongeplande en ongewenste zwangerschap. Dat is nodig, omdat deze ouders in deze fase van hun leven hun toekomstig kind geen veilige leefomgeving kunnen bieden. Als pilot begonnen in september 2016, raakte het project begin 2017 in een stroomversnelling. Er zijn veel vrouwen voor aangemeld. Het college heeft besloten het project te intensiveren. In de periode juli 2017 - juli 2020 voert de gemeente jaarlijks 500 gesprekken met kwetsbare vrouwen over hun kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Ze bevordert de deskundigheid van medewerkers bij wijkteams, CJG, Bureau Frontlijn, Antes, Middin en Humanitas over het voeren van dergelijke gesprekken. De gemeente brengt ‘Anticonceptie voor kwetsbare ouders’ onder de aandacht bij huisartsen, verloskundigen, gynaecologen en GGZ-instellingen en maakt afspraken over snelle doorverwijzing en consultatie. De gemeente werkt op meer vindplaatsen van kwetsbare ouders en zorgt voor aanstelling en opleiding van aandachtsfunctionarissen bij instellingen. Na de projectperiode moet anticonceptie een regulier onderdeel zijn van de werkwijzen van instellingen en hulpverleners.

Centrum Seksueel Geweld

Sinds juni 2016 heeft Rotterdam een Centrum Seksueel Geweld (CSG). Sinds het najaar van 2017 is dit centrum volgens de landelijke kwaliteitscriteria op de locatie van de GGD Rotterdam Rijnmond gevestigd. Daardoor worden slachtoffers van seksueel geweld op één locatie opgevangen. Het centrum draagt bij aan de inzet vanuit het programma veilig thuis <linkje product zorg volwassenen>. Vanaf 2018 is de inzet van het CSG standaard onderdeel van de dienstverlening.

Rotterdam aidsvrij in 2030

Rotterdam kiest voor het hoogste ambitieniveau in kwaliteit en organisatie van de gezondheidsbescherming en sluit zich aan bij de UNAIDS doelstelling van andere grote steden om aids in 2030 geheel uit te bannen. Van mei tot augustus 2017 voerde de gemeente voor 500 cliënten de pilot zelftesten Soa uit. De pilot is ingegeven door de motie ‘Lage drempel voor soa-onderzoek’.

Prostitutiebeleid

De gemeente heeft eind 2015 een vertrouwenspersoon aangesteld die fungeert als eerste aanspreekpunt voor sekswerkers en ook trends en ontwikkelingen in de seksbranche signaleert. Daarnaast is sinds 1 januari 2017 een beroepskracht werkzaam in Door2Door, het informatiecentrum voor sekswerkers. De GGD brengt in 2018 het aantal clubbezoeken terug en intensiveert de aanwezigheid in Door2Door voor voorlichting en soa testen. De reguliere subsidiering voor het Prostitutie Maatschappelijk Werk van Humanitas zet de gemeente in 2018 voort.

Indicatoren

Soort indicator (collegetarget, BBV of overig)

Beschrijving indicator

Nulmeting

Realisatie
2016

2017

2018

Naam monitor

Overig

100% inspectie op locaties kinderopvang

Mijlpaal

100%

Realisatie (incl. peildatum)

97,6% (2014)

100%

Overig

Aantal meldingen infectieziekten

Realisatie (incl. peildatum)

580

501
(1 augustus 2017)

t

Osiris

Toelichting indicatoren
100% inspectie op locaties kinderopvang

Alle locaties kinderopvang krijgen elk jaar een jaarlijkse inspectie. Daarnaast verricht de gemeente overige verplichte inspecties.

Aantal meldingen infectieziekten

Artsen en laboratoriumhoofden zijn verplicht na vaststelling of bij vermoeden van bepaalde infectieziekten deze uitbraak te melden aan de GGD Rotterdam-Rijnmond. Deze heeft dan de taak om de bron van de infectie op te sporen en na te gaan of relaties van de patiënt risico lopen. In Nederland is een meldingsplicht voor 43 infectieziekten. Via het meldpunt hebben de convenantpartners in deze regio zich verplicht om ook BRMO (bijzonder resistente micro-organismen) te melden, vooruitlopend op eventuele nieuwe wetgeving.

De voortgang op de indicatoren zoals opgenomen in de nota Publieke gezondheid rapporteert de gemeente in aparte voortgangsbrieven aan de gemeenteraad. Zie hiervoor: https://rotterdam.raadsinformatie.nl/