Ontwikkelingen

Externe ontwikkelingen

In Rotterdam, op landelijk niveau en in andere steden en regio’s in het land zoeken overheden
naar andere structuren, nieuwe rolverdelingen en een grotere gezamenlijke
verantwoordelijkheid voor het cultuurbeleid. De huidige cultuurplansystematiek van het Rijk
biedt onvoldoende flexibiliteit, ruimte voor nieuwe initiatieven en innovatie, incentives voor
samenwerking en gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het huidige systeem van landelijke
financiering van kunst en cultuur sluit daardoor niet aan bij de culturele ontwikkeling en
profilering van steden en regio’s.

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, de landelijke fondsen voor cultuur,
de grote steden en de culturele sector onderzoeken de mogelijkheden om per 2021 een vernieuwd stelsel in te voeren voor bekostiging van de culturele sector. De gemeente gaat ervan uit dat een herzien bekostigingsstelsel bijdraagt aan een verdere versterking van het culturele klimaat in
Rotterdam en daarmee aan de aantrekkelijkheid en veerkracht van de stad.

De scheidslijn tussen cultuur en economie is niet altijd scherp te trekken. De creatieve
industrie is een groeiende, innovatieve bedrijfstak, die uiteenloopt van maakindustrie in kleine ateliers en werkplaatsen tot grote ondernemingen op het gebied van ontwerpen, (serious) gaming en creatieve toepassingen van nieuwe technologische ontwikkelingen. De gemeente wil de creatieve sector meer dan voorheen betrekken bij de benadering van stedelijke opgaven. De verbinding tussen de creatieve sector en sectoren als zorg, onderwijs, klimaatbeheersing, stedelijke ontwikkeling en dienstverlening kan een belangrijke meerwaarde hebben voor de oplossing van de vele stedelijke vraagstukken.

Interne ontwikkelingen

Publieksbereik is een van de speerpunten in het cultuurbeleid in de periode 2017-2020. Iedere Rotterdammer moet kunnen kennisnemen van en deelnemen aan culturele activiteiten in het centrum van de stad of in de gebieden daaromheen. Samen met de culturele instellingen werkt het gemeentebestuur aan nieuwe vormen van publieksbenadering om bredere groepen van de bevolking te bereiken en te enthousiasmeren voor deelname aan kunst en cultuur. Ook voor nieuwe kunst- en cultuuruitingen komt er ruimte, via subsidieregelingen en via de podia die de gemeente in de stad ondersteunt. De gemeente wil met het cultuurbeleid bijdragen aan de binding van meer hoogopgeleiden aan Rotterdam, zodat de bevolkingssamenstelling evenwichtiger wordt in opleidingsniveau. Tegelijk beoogt het huidige cultuurbeleid ook groepen in de samenleving te bereiken die minder of niet vertegenwoordigd zijn onder het huidige publiek van de culturele instellingen. Doel is in 2020 een aantoonbaar groter en breder publiek te bereiken. Het eerste resultaat is dat met ingang van 2018 alle Rotterdamse meerjarig gesubsidieerde culturele organisaties hun publieksbereik meten en de uitkomsten daarvan met elkaar delen.

Kunst en cultuur zijn geen op zichzelf staande uitingsvormen. Meer dan voorheen is de relatie zichtbaar tussen cultuur en beleidsterreinen als economie, zorg, welzijn, sport en onderwijs. Die relatie komt tot uiting in gezamenlijke activiteiten en andere vormen van samenwerking. Samenwerking tussen cultuur en de overige gemeentelijke domeinen is voor de gemeente dan ook een belangrijk uitgangspunt. Er zijn diverse voorbeelden van de manier waarop deze samenwerking vorm krijgt. Zo is er samenwerking met de sector onderwijs bij cultuureducatie en talentontwikkeling, en samenwerking met de sector welzijn voor cultuurparticipatie van ouderen en van kinderen uit lage-inkomensgezinnen. De samenwerking met de sectoren stedelijke ontwikkeling en welzijn leidt tot de ontwikkeling van een monument voor de seksuele diversiteit. Het is een greep uit een veelvoud van voorbeelden van projecten en programma's die vorm en uitvoering krijgen, vaak op initiatief van culturele en maatschappelijke organisaties, al dan niet ondersteund door de gemeente.

De veranderende relatie overheid-maatschappij-culturele sector vraagt om een andere opstelling van de gemeente en een nieuwe relatie tussen overheid en bedrijfsleven. Daarbij is te denken aan publiek-private partnerschappen, nieuwe financieringsvormen naast of in plaats van subsidies, en aan sponsoring en co-creatie. De ontwikkeling van de voorwaarden voor deze nieuwe samenwerkings- en financieringsvormen krijgt in 2018 verder vorm. Het doel is de culturele sector samen met andere partijen in de stad op een effectieve manier te ondersteunen, passend bij de veranderende behoeften en de wens de veerkracht van de culturele sector te vergroten.

Steeds meer wordt de noodzaak erkend om creatieve vaardigheden en innovatieve kracht te ontwikkelen bij jongeren en op economisch terrein. Nieuwe technologieën en de inzet van creatieve vaardigheden bij de ontwikkeling en uitvoering van productieprocessen blijken onmisbaar. Cultuureducatie, mede gericht op de ontwikkeling van creatieve en 21ste-eeuwse vaardigheden, verdient een stevige positie in het geheel van het onderwijs. In 2018 moeten de aanbevelingen worden uitgevoerd van een in 2017 uitgevoerd onderzoek naar de effectiviteit en efficiëntie van het bestaande cultuureducatiebeleid en –aanbod. Op die manier is het mogelijk nog tijdens de cultuurplanperiode 2017-2020 het rendement en de bijdrage aan de genoemde onderwijsontwikkelingen te vergroten.

De internationale betekenis van de culturele sector is belangrijk voor de sector zelf en voor de economische en toeristische betekenis van de stad. Voor de naamsbekendheid en de beeldvorming van Rotterdam zijn de culturele instellingen een factor van betekenis. Een speciaal voor dit doel samengestelde International Advisory Board (IABx) heeft in 2017 samen met de gemeente, een groot aantal Rotterdamse culturele instellingen en Rotterdam Partners een visie en internationale agenda opgesteld waarmee de culturele profilering kan versterken, zowel nationaal als internationaal. Doel is de stad in binnen- en buitenland effectiever over het voetlicht te brengen als vestigingsplaats voor bedrijven en als toeristische trekpleister.