Ontwikkelingen

Zoals gesteld vindt binnen het product het aangaan, afstoten en beheer van de gemeentelijke deelnemingen plaats.

Ten aanzien van het aangaan van nieuwe deelnemingen is 2018 het jaar waarin het Sportbedrijf Rotterdam operationeel wordt. Op 21 februari 2017 heeft het college, met inachtneming van de wensen en bedenkingen van de gemeenteraad, het definitieve hoofdlijnenbesluit genomen tot verzelfstandiging en oprichting van het Sportbedrijf Rotterdam. Het Sportbedrijf zal het publiek belang borgen voor de uitvoerende taken op het gebied van sportvoorzieningen en de recreatie- en sportprogrammering.
Verder heeft de gemeenteraad op 11 mei 2017 de randvoorwaarden vastgesteld waaronder de gemeente bereid is de gebiedsontwikkeling Feyenoord City te faciliteren en te participeren in een nieuw stadion. In 2018 zullen deze plannen verder uitgewerkt worden.

In termen van beheer van de deelnemingen zijn er rondom Eneco, Stedin, Evides, RET, Havenbedrijf Rotterdam, en het Warmtebedrijf verschillende ontwikkelingen te melden.

Eneco

Begin 2017 is Eneco opgesplitst in het energiebedrijf Eneco (voor productie- en levering van energie) en in het netwerkbedrijf Stedin (voor kabels en leidingen). De splitsing van Eneco is voor alle 53 aandeelhoudende gemeenten een natuurlijk moment om de publieke belangen en het aandeelhouderschap in Eneco en Stedin te herijken en daarover een principebesluit (“houden of afbouwen”) te nemen. Ons college heeft de ambitie uitgesproken om het aandelenpakket Eneco te verkopen en dat van Stedin te behouden. In het aanhouden van de aandelen in een commercieel, internationaal en relatief risicovol Eneco ziet het college niet langer een lokaal Rotterdams publiek belang. Daarbij speelt mee dat publieke belangen als betaalbaarheid, leveringszekerheid en duurzaamheid al voldoende geborgd worden door wet- en regelgeving, de netwerkbedrijven en/of subsidies. Bij Stedin is gemeentelijk aandeelhouderschap vanwege de bestaande publieke belangen vooralsnog gewenst. Bovendien is het publieke eigendom van netwerkbedrijven nog altijd een wettelijke verplichting. Rotterdam en de Aandeelhouderscommissie van Eneco en haar adviseurs zijn zomer 2017 een consultatie gestart onder alle aandeelhouders. Doel is te inventariseren welke aandeelhouders hun aandelen Eneco willen houden en welke aandeelhouders hun aandelen willen af te bouwen (verkopen). Deze consultatie loopt tot 31 oktober 2017. Na deze consultatie en inventarisatie van de uitkomst zullen aandeelhouders, adviseurs en de onderneming analyseren of- en wat voor type verkoopproces wordt ingericht. Een eventuele verkoop zal niet voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 zijn afgerond.

Stedin

Het jaar 2018 is voor de aandeelhouders en Stedin het eerste volledige operationele jaar na splitsing.
In 2018 werkt Stedin tevens volgens de nieuwe strategie die eind 2017 gepresenteerd zal zijn. In de strategie ligt de focus op de positie van Stedin in het veranderende energielandschap en op de invloed van de ontwikkelingen als de energietransitie op de organisatie. Een nadrukkelijke wens van de aandeelhouders is om in 2018 de governance van Stedin aan te passen, omdat deze nu nog een afgeleide is van de governance van Eneco. Aangezien Eneco en Stedin na de splitsing twee verschillende, aparte en onafhankelijke bedrijven zijn, zijn er naar het standpunt van de gemeenten optimalisatieslagen te maken inzake de zeggenschap en bevoegdheden van de aandeelhouders. De aandeelhouders streven ernaar de governance in 2018 te hebben aangepast.

Evides

Voor het bedrijf Evides geldt dat de drinkwateractiviteiten bij wet zijn gereguleerd (Drinkwaterwet). Op advies van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) stelt de minister van I&M jaarlijks het maximaal toegestane rendement vast op het eigen en vreemd vermogen (tezamen de WACC: de gewogen gemiddelde kostenvoet van kapitaal) dat in de tarieven voor drinkwater mag worden verwerkt door de drinkwatersector. Bij vaststelling van de WACC 2018 en de evaluatie van de Drinkwaterwet heeft onze gemeente haar zorg uitgesproken over de bij herhaling lager vastgestelde maximale rendementen die mogen worden behaald op de drinkwateractiviteiten. De verlaging van de WACC hangt voornamelijk samen met de aanhoudende daling van de rente op de kapitaalmarkt (staatsobligaties). Echter, de Europese Centrale Bank (ECB) bepaalt door overheidsinterventie het zeer lage renteniveau. Een verdere daling of forse stijging heeft gevolgen voor het drinkwatertarief. Onze gemeente is voorstander van een stabiele prijsontwikkeling voor drinkwater. Met de ACM en het ministerie van I&M gaat onze gemeente in gesprek om de systematiek tot vaststelling van de WACC zo aan te passen dat er geen sprake meer kan zijn van grote schommelingen in rendement en tarief.

RET

Na de toewijzing van de railconcessie voor de periode 2016-2026 aan RET heeft de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) het besluit genomen om ook de concessie voor het busvervoer in Rotterdam en omstreken vanaf 2019 in te besteden bij RET. In 2018 werken de Metropool Regio Rotterdam Den Haag (MRDH) en RET dit besluit samen uit in een concessieovereenkomst. De aandeelhouders van RET toetsen of deze uitwerking in lijn is met het besluit tot inbesteding.

Warmtebedrijf

In 2018 wordt gewerkt aan de uitvoering van het in 2016 door de gemeenteraad vastgestelde Herstelplan voor het Warmtebedrijf. Twee belangrijke pijlers van dit plan zijn de aanleg van een warmteleiding naar stadsverwarmingsnet in Leiden, en de aansluiting van het industriecluster Vondelingenweg op het warmtenet. Voor de warmteleiding die de Vondelingenweg aan zal sluiten heeft het Havenbedrijf Rotterdam in 2017 reeds opdracht tot aanleg gegeven. Voor de leiding naar Leiden zal in 2018 het Warmtebedrijf de opdracht tot aanleg verstrekken. Ook moet begin 2018 de bestaande leningenportefeuille opnieuw gefinancierd worden.

Voor het afstoten van deelnemingen zijn geen nieuwe ontwikkelingen te melden. De af te stoten deelnemingen zijn reeds bekend en inzichtelijk gemaakt in de paragraaf Verbonden Partijen (zie: paragraaf Verbonden Partijen)

Op het gebied van beleid voor deelnemingen zijn er twee ontwikkelingen te noemen. Door de afronding van deze collegeperiode en de aankomende gemeenteraadsverkiezingen zal er een beleidsevaluatie verschijnen. Daarin deelt het college met de gemeenteraad de resultaten van de deelnemingen. Centraal hierin staat in welke mate de deelnemingen invulling hebben gegeven aan het borgen van bepaalde Rotterdamse publieke belangen. Deze evaluatie maakt tevens inzichtelijk of aandeelhouderschap in een bepaalde deelneming nog het meeste effectieve en efficiënte instrument is om een publiek belang te borgen. Per deelneming wordt geanalyseerd of de gemeente deze wenst te houden, af te stoten of nader wil onderzoeken.
Tot slot betekenen de gemeenteraadsverkiezingen ook dat een nieuw college zal worden geïnstalleerd. Dat is een natuurlijk moment om het bestaande beleidskader Verbonden Partijen te herijken. Aan de gemeenteraad wordt daarom medio 2018 een nieuw beleidskader verwachten dat aan haar ter vaststelling zal worden voorgelegd. De gemeente zet nadrukkelijker in op fondsparticipaties (zie IQ, Swanbridge, SOFIE etc.) om publieke belangen te borgen. Daarom maakt deze wijze van deelnemen nadrukkelijk deel uit van het nieuwe kader.