Risico’s en weerstandscapaciteit

Sturing ruimtelijke economische projecten

Rotterdam heeft een groot aantal plannen voor nieuwbouw van woningbouw en van werklocaties als bedrijven, kantoren en detailhandel, zowel op initiatief van de gemeente als van particulieren. De gemeente heeft zelf circa 80 grondexploitaties in uitvoering. Als gevolg van marktontwikkelingen kunnen planning, programma en prijs van de grondexploitaties wijzigen. Daardoor zijn geraamde saldi niet zeker. De benodigde weerstandscapaciteit voor alle grondexploitaties en de deelnemingen bedraagt in 2017 € 79 mln.

Risico’s op projectniveau

Om de financiële risico’s voor de gemeente te beperken, investeert de gemeente niet voordat een redelijke mate van zekerheid over de realisatie van het betreffende project bestaat. Om te voorkomen dat een cumulatie van financiële risico’s voor de gemeente plaatsvindt, beoordeelt de gemeente elk jaar of ingrepen nodig zijn op eventueel ontstane verliezen op plannen. Waar nodig neemt de gemeente verlies of treft ze een voorziening. Jaarlijks voert de gemeente voor individuele grondexploitaties een risicoanalyse uit om te bepalen welke risicoreserve in het project nodig is om project specifieke risico’s op te vangen. Voorbeelden van project specifieke risico’s zijn het slagen van een bestemmingsplanprocedure of het risico op bodemvervuiling.
In de Projectenmonitor Grondexploitaties geeft het college twee keer per jaar inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen per project.

Risico’s op portefeuilleniveau

De gemeente beoordeelt twee keer per jaar het totale planaanbod in de stad in relatie tot actuele marktanalyses. De resultaten hiervan geven onder meer inzicht in wenselijke en noodzakelijke aanpassingen in de gemeentelijke grondexploitatieportefeuille en de bijbehorende financiële effecten. Het doel van portefeuillesturing is financiële risico’s te beperken en kansen tijdig te signaleren. De uitkomsten meldt het college jaarlijks in het Meerjarenperspectief Grond & Vastgoed. Conclusie van het Meerjarenperspectief Grond & Vastgoed 2017 is dat de financiële omvang van de grondexploitatieportefeuille en de risico’s kleiner worden. Het grootste portefeuillerisico is de (bewust gekozen) overmaat van 30% in het woningbouwprogramma en de mogelijk lagere grondwaarde als gevolg van het omzetten van woningen van koop naar (middel)dure huur.